05 апр 17:54Бөлимлер / Тафсир

ОРАЗАНЫҢ ПАРЫЗ БОЛЫЎЫ


ОРАЗАНЫҢ ПАРЫЗ БОЛЫЎЫ


«Ҳәй ийман келтиргенлер! Сизлерден алдынғыларға парыз қылынғанындай сизлерге де ораза парыз етилди. Қәнекей, тақўалы болсаңыз». (Бақара сүреси, 183-аят)

Бул аяты кәрийманы Аллаҳ тала:

«Ҳәй ийман келтиргенлер!» деп мөминлерге сүйкимли саза менен басламақта. Әҳмийетли ҳәм машақатлы исти усыныўдан алдын өзи жақсы ҳәм оның ушын ҳәр қандай машақатты да мойнына алыўға таяр турған сыпатты еслеп қылынған саза еситиўшиде болатуғын иске ғайрат пенен кирисиў руўхын оятады. Аллаҳ тала да мусылманларға оразаның парыз екенлигин буйырыўдан алдын оларға:

«Ҳәй ийман келтиргенлер!» деп саза қылып атыр.

Аяттың мәнисинен келип шығып ораза жаңа ибадат емеслиги, бәлким ҳәмме динлерде алдыннан бар ибадат екенлигин түсинемиз. Себеби онда:

«Сизлерден алдынғыларға парыз қылынғанындай сизлерге де ораза парыз етилди» делинбекте.

Динлер тарийхын үйренип шыққан уламалардың атап айтыўынша, ҳәмме динлерде, ҳәттеки иләҳий болмаған динлерде де ораза ибадаты бар екен. Бирақ оны орынлаў ҳәр түрли көринисте болған. Базы динлерде мәлим бир аўқатлардан ғана өзин тыйып жүриўди ораза деп түсиниледи. Мысал ушын, насраныйлерде ҳайўаннан шыққан азық өнимлеринен өзин тыйып жүриўди ораза делинеди. Олардың оразасының мүддети қырық күн болады. Насраныйлердиң түрли жөнелислеринде ораза түрлише болады.

Исламда ораза – ҳақыйқый иләҳий мәнини кәсип еткен ибадат. Ораза араб тилинде «соўм» деп аталып, сөзликте, өзин тыйыў мәнисин билдиреди. Шәриятта болса Рамазан айында таң атқаннан қуяш батқанға шекем нийет пенен, жеп-ишиўден ҳәм шаҳўаный әмеллерден өзин тыйып турыўға айтылады. Аяты кәрийманың соңында Аллаҳ тала:

«Қәнекей, тақўалы болсаңыз» деп оразадан көзленген негизги мақсетти де баян қылып атыр. Демек, ораза да тақўа жолларынан бири  екен. Ораза тутқан шахстың қәлбинде тақўа руўхы ояныўы керек. Егер ким ораза тутып, қәлбинде тақўа сезими оянбаса, ол ҳақыйқый ораза тутпаған болады. Ораза ҳаўайы нәпсиниң орынсыз қозғалыўларын жолға салыўға, туўрылаўға, шаҳўатты жылаўлаўға, қарынның талапларын да изге салыўға хызмет етеди. Ораза нәпси бәлесинен қутылып, Аллаҳтың таатына қалыс ажыралып шығыўға жәрдем береди. Ким ийман ҳәм итиқад (исеним) менен ораза тутса, Аллаҳ тала сол бендени «тақўа» деп аталыўшы, еки дүнья саадатына алып барыўшы бахытқа миясар қылады. Бул аяты кәриймада оразаның парыз қылынғанлығының хабары келди.


«Тәфсири Ҳилал» китабынан қарақалпақ

тилине аўдарған ЖОЛАЎШИЕВ АЙБЕК.

Нөкис қаласы «Имам ийшан Муҳаммад» 

                         жоме мешити имам орынбасары 


Добавить комментарий
Ваше Имя:
Ваш E-Mail:
Код:
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив
Введите код: