11 дек 23:01Бөлимлер / Қуран

Қәлбтиң үш түрли жағдайы


Қәлбтиң үш түрли жағдайы



Қәлблер үш түрли болады:


Ибн Қаййим раҳимаҳуллаҳ «Иғосатул лаҳфан» китабында айтыўынша, Аллаҳ таала қәлбтиң үш түрин төмендеги аятларда зикир қылған: 

«(Ҳәй Муҳаммад!) Биз сеннен алдын жиберген ҳәр бир елши ҳәм пайғамбар қашан (өзине нәзил болған аятларды) арзыў (қирәәт) қылса, шайтан оның арзыўына (қирәәтине басқа нәрсени) таслаған (қосқан). Енди Аллаҳ шайтан таслайтуғын нәрсени кетиреди. Соң, Аллаҳ Өзиниң аятларын беккем қылады. Аллаҳ – Илимли, Ҳикметли. (Аллаҳ) шайтан таслайтуғын нәрсени кеўлинде кесели бар (еки жүзлилер) ҳәм тасбаўыр (кәпир) болғанларға сынаў ушын (пайда қылады). Әлбетте, залымлар (кәпирлер) узақ тартысыўда. Ал, илим берилгенлер оның (Қуранның) Рәббиңнен келген ҳақыйқат екенин билип, оған ийман келтирип, кеўли оған байланыўы ушын (Аллаҳ усындай қылады). Әлбетте, Аллаҳ ийман келтиргенлерди туўры жолға ҳидаят қылады» (Ҳаж, 52-54).


1. Сәлим (саламат) қәлб. Аллаҳ тааланың алдына саламат қәлб пенен келген бенделер ғана қыяметте нәжат табады. Аллаҳ таала айтады: «Ол күни мал-дүнья да, бала-шаға да пайда бермейди, тек, ким Аллаҳтың алдына таза кеўил менен келсе, (пайда береди)» (Шуаро,88-89).

Сәлим қәлб Аллаҳ тааланың буйрықларына, қайтарықларына қаррсы келетуғын ҳәр қандай шаҳўатлардан, гуманлардан, Оннан басқаға сыйыныўдан, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ўа салламның үгитлеринен басқа көрсетпелерден саламат қәлб болып есапланады. Ондай қәлб ийеси Аллаҳ тааладан басқаға жүзленбейди, ширктен саламат болады. Аллаҳ таалаға қулшылық қылыўда, муҳаббат, тәўекел, тәўбе, қорқыў, үмитинде қалыс болады. Оның ҳәмме әмеллери Аллаҳ ушын - жақсы көрсе, Аллаҳ ушын жақсы көреди, жаман көрсе де Оның ушын жаман көреди. Берсе, Аллаҳ ушын береди, қайтарса да Аллаҳ ушын қайтарады.... Аллаҳ тааладан сондай қәлб сораймыз!


2. Өли қәлб. Ол алдыңғысының тескериси болып, Жаратқан ийесин танымайды, буйрықларына бойсынбайды, Оны жақсы көрмейди, разы қылмайды, шаҳўатлар, ләззетлер менен әўере болады, Рәббисиниң ғәзебине жолығыўдан қорықпайды. Соның ушында мухаббат, үмит, қорқыў, разылық, ибадатта Аллаҳ тааладан басқаға байланады. Жаман көрсе нәпси ушын жаман көреди. Жақсы көрсе де нәпси ушын жақсы көреди. Берсе де, бермесе де нәпси ушын. Ҳаўайы нәпси оның итиқадына, шаҳўат, жәҳәлат (илимсизлик) баслығына, ғәплет жолдасына айланады. Бундай қәлб ийеси болып қалыўдан Аллаҳтың Өзи асырасын!


3. Кесел қәлб. Оның иллети болады. Ондай қәлбте теңбе-тең еки тәреп те болады. Олардиң қайсы бири үстем келсе, қәлбти сол жаққа тартып кетеди. Онда - бир тәрептен - Аллаҳ таалаға мухаббат, ийман, ыхлас, тәўекел болса, екинши тәрептен шаҳўаний мухаббат, тәкаббырлық, рия (хожа көрсинлик), менменлик, екижүзлемешилик, сықмарлық сыяқлы жарақатлаўшы, ақыбетинде набыт қылыўшы иллетер болады. Бундай қәлбти даўалаў лазым болады! 


«Қуран - қәлблер шыпасы» китабынан.


Добавить комментарий