02 мар 19:42Мақалалар

ҲАЯЛЛАРДЫҢ ЕҢ ЖАҚСЫСЫ


ҲАЯЛЛАРДЫҢ ЕҢ ЖАҚСЫСЫ



Аллаҳ таала Қураны кәриймде былай мәрҳамат қылған: 

Аллаҳ айырымларыңыздан (ҳаяллардан) айырымларыңызды (еркеклерди айырым өзгешеликлерде) артық қылғаны ҳәм (еркеклер) мал-дүньяларынан (ҳаялларға) сарплағаны ушын еркеклер (шаңарақта) ҳаяллар үстинен баслық. (Ҳаяллардан) жақсылары – (Аллаҳға ҳәм күйеўине) бойсыныўшы ҳәм Аллаҳтың қорғаўы менен (күйеўиниң мүликлерин ҳәм абырайларын) сырларын сақлаўшылары. (Күйеўине) бойсынбаўынан қорықсаңыз,дәслеп ҳаялларға нәсият қылың, (егер сонда да бойсынбаса) жататуғын жерлерде байланысты үзиң, (сонда да итаатсыз бола берсе) оларды (зыян жеткизбейтуғын дәрежеде) урың. Егер сизлерге итаатлы болса, оларға қарсы басқа жол излемең. Әлбетте, Аллаҳ – Жоқары дәрежели, Уллы». (Ниса сүреси, 34-аят)

(Аллаҳ ҳеш бир исти ҳикметсиз қылмайды. Атап айтқанда, еркек адам шаңарақ басшысы болса ҳәм ол өз басшылығын шәриятта көрсетилгениндей орынласа, бундай шаңарақлар бахыт-саадатқа ериспекте. Бул көрсетпеге жүрмеген шаңарақлар болса, бахытсызлыққа ушырамақта, сондайлардан дүзилген жәмийетлер де бахытсызлыққа дуўшар болмақта. Бул жерде гәпти созып отырыўдың қәжети болмаса керек. Мөмин, солиҳа ҳаяллардың тәбиятында күйеўине бойсыныўшылық бар. Бизлер «Бойсыныўшылық» деп аўдармалап атырған сөз аяты кәриймада «Қонитатун» сөзи менен келтирилген. Бул сөз өз қәлеўи, хошамети ҳәм муҳаббаты менен итаат қылыў мәнисин аңлатады. Демек, мөмин, солиҳа ҳаяллардың күйеўине бойсыныўы өз жуўапкершилигин түсинген ҳалдан келип шыққан болады. Қорыққанынан, мәжбүрлеўден яки басқа бир басымнан емес. Бул итаат өзин түсинген, өмирдеги орнын, ўазыйпасы ҳәм жуўапкершилигин сезинген гөззал инсанның бойсыныўы). 

Солиҳа ҳаял қандай болыўы ҳәм буның сыйлықлары ҳаққында мине, бул ҳәдислерге де итибар қаратайық:

Имам ибн Жарир Табарий ва Ибн Әбиў Ҳатимлер Әбиў Ҳурайра разыяллаҳу анҳудан рәўият қылған ҳәдисте Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам:

«Ҳаяллардың жақсысы – нәзер салсаң, қуўантатуғын, буйырсаң, итаат ететуғын ҳәм ғайып болсаң, сени өз нәпсинде ҳәм мал-мүлкиңде қорғайтуғыны», деген.


Имам Аҳмад Абдурраҳман ибн Аўф разыяллаҳу анҳудан рәўият қылған ҳәдисте Пайғамбарымыз алайҳиссалам: «Егер ҳаял бес ўақыт намазын оқыса, бир ай оразасын тутса, фаржин сақласа ҳәм күйеўине итаат қылса, оған: «Жәннеттиң қайсы есигинен қәлесең, кире бер», – делинеди», деген.

Демек, ҳаял күйеўи оған нәзер салғанда, гәп-сөзлери ҳәм сыртқы көриниси менен күйеўин қуўантса, күйеўиниң буйырған ислерин шырайлы етип орынласа, күйеўи оған гүна болмаған ислерди айтқанда, “Яхшы” деп итаат қылса, ери бар болғанда да, жоқлығында да өз намысын, ийбесин, күйеўиниң мал-мүликлерин қорғаса, намазын ўақтында оқыса, оразасын ықлас пенен тутса, оған ақыретте Жәннетке қәлеген есигинен кириў имканияты берилер екен.

Дурыс, әзизлер! Егер ҳаял адам жоқарыдағы аят ҳәм усы ҳәдислерге әмел етип, ибадатларын өз ўақтында орынлаў менен бирге күйеўине итаат қылса, бул дүньяда ең жақсы ҳаял дәрежесине, ал ақыретте Аллаҳтың уллы сыйлығы – Жәннетке сазаўар болады.

Сол себепли де, ҳәр бир ҳаял әне, сондай уллы сыйлыққа ерисиўге шын қәлбтен ҳәрекет етиўи лазым.

Аллаҳ бәрше ҳаялларды солиҳа ҳаял дәрежесине ерисип, ақыретте Жәннет пенен сыйлықланыўын несип етсин!


Нозимжон Ҳошимжон таярлады


Дерек: Muslim.uz


Добавить комментарий