23 июл 10:22Мақалалар

Ислам – тынышлық дини


Ислам – тынышлық дини



Аллаҳ тааланыӊ бизге үлкен инамларынан бири тынышлық неъматы болып есапланады. Тынышлық неъматы басқа неъматларға байланыслы неъмат болып, себеби басқа неъматлардыӊ бар болыўы ҳәм толық болыўы усы неъматқа тиккелей байланыслы есапланады. Егер бул неъмат жоғалса, басқа неъматлар да тамамына жетеди яки қәдири қалмайды. Улыўмаластырып айтатуғын болсақ, тынышлық ҳәм қәтержамлық неъматы кеӊ қамтыўлы неъмат болып, басқа неъматлардыӊ жүзеге келиўи усы неъматтыӊ беккем турыўы менен өлшенетуғын неъмат болып есапланады. Соныӊ ушын да Ислам дини тынышлық дини, қәтержамлық дини болып есапланады. Керек болса, тынышлық ушын мал-дүнья сарыпланады, жанлар пидә қылынады. Өйткени, динимизде жеке мәпден көре жәмийеттиӊ мәпи жоқары орында турады. Солай екен ҳәр бир мусылман өзиниӊ имканиятынан келип шығып, қәнийгелиги ийелеп турған мәртебесинен келип шығып, тынышлықты сақлаўға жуўапкер есапланады. Мәселен имам адам өзиниӊ үгит-нәсиятлары менен, мал-мүлк ийелери малларын сарыплаў пенен, ал, куш-қуўат ийеси өзиниӊ күшин сарыплаў менен тынышлықты сақлаўға жуўапкер есапланады.

Тынышлық еӊ үлкен инам болғанлығы себепли Аллаҳ таала динимизди «Ислам» деп атаўында үлкен ҳикмет бар. Ислам сөзи өзиниӊ астында «тынышлық», «қәтержамлық» ҳәм «саламаталық» деген мәнилери бар. Дүньяда ҳеш бир дин бундай атама менен аталмайды. Динимиздеги ҳәр қандай ҳүкимлер, ол әмелий болсын, итиқадий болсын, мәмилеге тийисли ҳүкимлер болсын бәршесиниӊ астында тынышлықты орнатыў ҳәрекети бар. Аллаҳ таала Қурани кәриймде:

“Дүзетип қойғанынан кейин Жер бетинде бузғыншылық қылмаң! Оннан қорқып, үмит пенен дуўа қылың! Әлбетте, Аллаҳтың мийрими шырайлы ис қылыўшыларға жақын”.

Пайғамбар алайҳиссалам ҳәдиси шәрийфинде: “Ҳақыйқый мусылман – басқалар оныӊ тилинен ҳәм қолынан аманда болған мусылман”, деген. 

Биз жоқарыда айтып өткенимиздей ҳүким әмеллеринен есапланған Намазды алып қарасақ. Аллаҳ таала Өзиниӊ китабы болған Қуранда “Әлбетте, намаз бузық ҳәм мункар истен қайтарады” деген. Исламныӊ сүтинлеринен бири болған ораза әмелин алып қарайтуғын болсақ. Ораза тутқан адамға шәриятымызда өтирик сөйлеўге, жаман сөз айтыўға болмайды деп есекертиўи, егер оразадар адамға биреў жаман гәп айтылса, мен ораза туттым, деп ескертсин деген көрсетпелери Исламныӊ қәншелли тынышлық сүйер дин екени көзге тасланады.

Егер Ислам айрым европа мәмлекетлериниӊ “жаршылары” даўагерлик қылып атырғанындай Ислам дини ҳақыйқатында “террор дини” яки “экстремизим дини” болғанында ақыл еси жайында болған инсаният әлле қашан бул диннен узақласып, Исламныӊ аты да қалмаған болар еди. Мине тарийхтан белгили он төрт әсирден аслам ўақыт даўамында Исламныӊ жер жүзине кеӊ қулаш жайып, мусылманлар тәрепинен ашық жүзлилик пенен қабыл етилиўи бул динниӊ қәншеллик тәрбиялық, әдеп-икрамлылық ҳәм мәнәўий қәсийетлерге бай екенин көрсетип турыпты. Соныӊ менен бирге ата-бабаларымыз бул динди беккем услап, оған әмел етип ҳәм әўладтан әўладқа мийрас қалдырмаған болар еди. Ислам Аллаҳтыӊ ҳақыйқый иләҳий дини болғаны себепли қыяметке шекем мәнги даўам етеди.

Еӊ ашынарлысы ҳәзирги күнде айрым инсанлар Ислам дегенде қандайда бир кимселер тәрепинен нықаб қылып алған жиҳад ямаса ҳижрат сияқлы нәрселерден ибарат, деп түсинип қалған. Бул надурыс түсиник болып, Исламды усындай унамсыз ислерге бай, қәўипли ҳәрекеттеги исенимге айлантырмақшы болған дин душпанларыныӊ режелериниӊ жемиси болып есапланады. 


Муҳаммад ибн Аҳмад ал-Беруний 

атындағы Ислам билим журты 

оқытыўшысы Садыков Абдумумин


Добавить комментарий
Жаңалықлар лентасы
Көп оқылған мақалалар