05 май 15:00Фәтўәлар / Закат

КИМЛЕРГЕ ЗӘКАТ БЕРИЎ ПАРЫЗ БОЛАДЫ?


КИМЛЕРГЕ ЗӘКАТ БЕРИЎ ПАРЫЗ БОЛАДЫ?

Фақиҳларымыз:«Зәкат мусылман, балағатқа жеткен, ақыллы, азат, арнаўлы нысабқа ҳәм шәртлерге ийе мал-дүнья ийесине парыз болады», – деген.

Мусылман, балағатқа жеткен, ақыллы болыў – басқа барлық исламый ибадатлардың да шәрти. Зәкат материаллық ибадат болғаны себепли оның парыз болыўы ушын мал-дүньяға тән шәрт қосылыўы тәбийий.
Мусылман емес адамнан зәкат алынбаўы зәкат исламый ибадат болғанлығынан. Намаз оқыў ҳәм ораза тутыўды мусылман болмаған адамнан талап етип болмағанындай, оннан зәкат бериўди де талап етип болмайды.

Пайғамбарымыз саллаллаҳу алайҳи ўа саллам Муаз ибн Жабал разыяллаҳу анҳуды Яманға зәкат жыйнаўшы қылып жиберип атырып айтқан көрсетпелеринде тийкарынан:
«Оларды ең дәслеп шақыратуғын нәрсең «Лә` илә`ҳә иллалло`ҳу ўә әннә Муҳаммәдәр Росу`лулло`ҳ» шаҳадаты. Егер олар саған бунда итаат қылса, Аллаҳ оларға бир күнде бес ўақыт намазды парыз қылғанын билдир. Егер олар саған бунда да итаат қылса, хабар бер, Аллаҳ оларға байларынан алынып, кәмбағалларына берилетуғын садақаны (зәкатты) парыз қылған», – деген. 
Яғный, зәкат бериўди усыныў ийманға келгенинен кейин болыўын айтқан.

Балағатқа жеткен ҳәм ақыллы болыў шәрти ҳаққында, анығырағы, жас бала ҳәм мәжнүн инсанның мал-дүньясынан зәкат шығарыў керек пе, керек емес пе, деген мәселеде уламаларымыз еки түрли жол тутқан. Себеби, гәп бул жерде дене менен қылынатуғын ибадат емес, ал материаллық ибадат ҳаққында бармақта. Дене менен қылынатуғын ибадат жас балаға да, мәжнүнге де парыз болмайтуғыны белгили. Себеби, олар бул нәрсени түсине алмайды, маңызын, орынлаў шәртлерин орнына келтире алмайды.

Ал, зәкат материаллық ибадат, мал-дүнья өсип тур, оны ўәлий басқарып тур. Қысқаша айтқанда, мал-дүньядан гөзленген мақсет пайда болмақта. Енди зәкат не болады? 
Бул сораўға Ҳанафий мәзҳабы уламалары «Жас бала ҳәм мәжнүнниң зүрәәти ҳәм мийўелеринен зәкат бериледи, басқа мал-мүлкинен берилмейди», деген. 
Ал, Мәликий, Шафиий ҳәм Ҳанбалий мәзҳаблары олардың ҳәмме мал-дүньяларынан зәкат бериледи, деген.

«Ҳәдис ҳәм Турмыс» китабы, 8-том

Добавить комментарий
Жаңалықлар лентасы