23 май 16:06Мақалалар

ҚАЙЫР САДАҚА


ҚАЙЫР  САДАҚА





Көп садақа қылыў инсанның намаи әмелиндеги топлап баратуғын жақсылықларын арттырып, гүналарын өширеди ҳәм дозақ азабынан сақлайды. Қураны кәрийм аятлары ҳәм ҳәдиси шарийфлерде де садақа ҳәм жақсы ислерге қәрежет сарплаўдың көплеген пазыйлетлери келтирилген. Оларды топлағанда өз алдына бир китап болады.

Усы орында бир нәрсеге айрықша дыққат қаратыў керек, қайыр садақаның саўап ҳәм пазыйлетине ийе болыў ушын көп муғдардағы қәрежет сарплаў зәрүр деген түсиникке бармаўы лазым. Бәлким, ҳәрбир инсан өзиниң материаллық ҳалатына қарап садақа қылып, қайыр эҳсон пазыйлетине ийе болыўы мүмкин. Мәселен, бир адамның он мың сум пулы болып, оннан мың сўмын жақсылыққа сарпласа, Аллаҳ таала нәзеринде мисли 100 мың сўмы бар инсан, соннан он мыңын садақа қылғандай саўапқа ийе болады. Аллаҳ таала нәзеринде тийкарғы қәдир-қымбатқа ийе нәрсе бул – ықлас. Ықлас пенен қылынған кем муғдардағы садақа да Аллаҳ таала алдында мақул болып, сол себепли көп қайыр садақаның пазыйлетине ериседи. Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа саллам бул ҳаққында былай дейди:

Адий ибн Ҳатим разыяллаҳу анҳу:

«Расулуллаҳ саллаллаҳу алайҳи ўа салламның: «Ярым қурма менен болса да, дозақтан сақланыңлар», дегенин еситтим». (Имам Бухарий, Имам Муслим рәўиятлары).

Демек, қурбы жетпеген инсан ярым қурманы садақа қылыў менен үлкен саўапқа ийе болып, гүналары әпиў етилиўи мүмкин екен.

Ҳәдистен мәлим болғанындай, материаллық ҳалаты нашар болған адам садақа қылыў пазыйлетинен өзин маҳрум деп түсинбеўи лазым. Бәлким, өзиниң жағдайына сәйкес рәўиште азғана садақа қылыўы менен де адам бул саадаттан несийбесин алады.

Базылар зәкат бергеннен кейин қосымша бир тийин де иҳсан қылғысы келмей, қайыр садақа қылыўға улыўма бийпарық болып қалады. Олар жақсылықлардың бәршеси зәкат пенен жаўып жибериледи деп ойлайды. Бирақ бундай қылыў мусылман, мүлкдар инсанларға мүнәсип ис емес. Зәкат парыз әмеллерден бири болып, оның сарпланатуғын орны белгили. Жақсы ислер болса, жүдә көп болып, олардың басым көпшилигине зәкат пулынан сарплаўға болмайды. Буған мысал ретинде мешитти абаданластырыў ислерин келтириў мүмкин. Сонлықтан, зәкатқа қосымша рәўиште, материаллық аўҳалынан келип шығып, дәраматының бир бөлегин жақсы ислердиң қәрежетине сарплап турыўы лазым. 

Усыннан келип шыққан ҳалда, уламалар өз дәраматларынан мәлим бир пайызын қайыр-садақаға ажыратыўды әдет қылып алған еди. Бул ушын олар тапқан қәрежетиниң мәлим бир бөлегин бөлек ыдыс яки шүберекке орап, садақа ушын алып қойған. Ҳәзирети ҳакимул умма Ашраф Әлий Таҳанаўий қуддиса сирруҳу да бәрқулла айлық ис ҳақысының бестен бирин қайыр садақаға ажыратып қояр еди. Базы уллылар болса, пулларының жигирмадан бирин яки оннан бирин садақа қылыў нийетинде алып қойған. Бул истиң пайдасы сонда, тосаттан иҳсан қылыў керек болып қалғанда, қай жерден пул алсам екен, деп отырмайды. Қалаберсе, ажыратып қойылған шыжланның өзи «мен ушын жақсы орынды таўып сарпла», деп еслетип турады. Сондай-ақ, жақсылық қылыў пурсаты келгенде пул табыў машақат болмайды ҳәм аңсатлық пенен жақсы орынларға пул сарплаўға муўапық болады.

Ҳәрбир инсан өзиниң материаллық жағдайынан келип шығып, дәраматының бир бөлегин жақсы ислерге ажыратып қойса – саўапқа ийе болыў үзиликсиз даўам етеди. Ҳәмме де пулының бестен бирин яки оннан бирин ажыратып қойыўы шәрт емес. Бәлким, имканиятына қарап, аз болса да қәрежет ғамлаўы мүмкин. Нәтийжеде, инша Аллаҳ, берекет үстине берекет, пайыз үстине пайыз болады.

Садақадан тийкарғы нийет Аллаҳ тааланың разылығы болыўы лазым. Лекин, садақа қылыўды әдетке айландырған бенделерине  Аллаҳ таала тәрепинен бул дүньяда да көплеген ырысқылар бериледи. Өйткени, ҳәдисте «Садақа менен байлыққа зыян жетпейди», яғный, Аллаҳ таала бундай инсанлардың ырысқысына берекет береди, делинген.


«Жеңил әмеллер»китабынан

Добавить комментарий
Жаңалықлар лентасы